Storytelling in marketing: zo werkt het, Storytelling Studios

Storytelling in marketing: zo werkt het.

Bouw een merkverhaal op vanuit herkenning en bewijs.

Een organisatie kan veel over zichzelf vertellen en toch weinig duidelijk maken. Dat ze betrokken is. Dat ze kwaliteit levert. Dat de klant centraal staat. Pas wanneer je laat zien hoe zulke overtuigingen een keuze beïnvloeden, krijgt de lezer iets om zich bij voor te stellen. Daar begint storytelling in marketing.

Storytellingmarketing is het gebruiken van een samenhangend verhaal om duidelijk te maken wat een merk betekent voor zijn publiek. Je verbindt een herkenbare situatie aan een vraag, een ontwikkeling en een uitkomst. Dat kan in een klantverhaal, een campagne, een presentatie of een interactieve toepassing. De vorm volgt uit wat iemand moet begrijpen.

Wat een verhaal toevoegt aan je boodschap

Een losse boodschap benoemt wat je wilt zeggen. Een verhaal laat zien hoe dat in het leven of werk van iemand terechtkomt. Neem de belofte dat een dienst overzicht geeft. Die blijft abstract zolang onduidelijk is wie het overzicht mist, waardoor dat gebeurt en wat de gevolgen zijn.

Stel dat een softwarebedrijf organisaties helpt hun onderhoud te plannen. Een opsomming van functies vertelt welke mogelijkheden het systeem heeft. Een verhaal kan een planner volgen die telkens moet reageren op storingen, ontdekt waar de informatie ontbreekt en een andere werkwijze invoert. De software krijgt daarin een concrete rol. De kijker kan vervolgens beoordelen of die situatie op de eigen organisatie lijkt.

Die samenhang is waardevol, maar het verhaal moet wel kloppen. Een aansprekende anekdote bewijst bijvoorbeeld niet dat alle gebruikers hetzelfde resultaat behalen. Gebruik een ervaring als ervaring en onderbouw bredere uitspraken apart.

Begin bij de vraag van je publiek

Een bruikbaar vertrekpunt is de onzekerheid die iemand ervaart voordat die jouw organisatie benadert. Wat probeert die persoon te bereiken? Wat maakt dat lastig? Welke informatie ontbreekt om verder te kunnen?

Dat vraagt om meer dan een doelgroepomschrijving als ‘communicatieprofessionals van 35 tot 55 jaar’. Praat met mensen die de situatie kennen. Lees vragen uit kennismakingsgesprekken en bekijk waar klanten of medewerkers tijdens een proces vastlopen. Let op hun eigen woorden. Die geven vaak preciezer aan wat er speelt dan de termen in een interne presentatie.

Maak vervolgens een keuze. Een verhaal over waarom een verandering nodig is, vraagt een andere opbouw dan een verhaal over hoe je eraan kunt meedoen. Als je beide vragen tegelijk probeert af te handelen, kan de kern onduidelijk worden. Je kunt ze ook verdelen over een korte introductie en een verdiepend vervolg.

Bouw het verhaal rond een betekenisvolle verandering

Je hebt geen dramatische heldenreis nodig om een herkenbaar verhaal te vertellen. Ook een kleine verschuiving kan interessant zijn: iemand krijgt inzicht, durft een vraag te stellen of ontdekt een andere manier van werken.

Begin bij de situatie. Laat zien wat er op het spel staat en wat de hoofdpersoon nog niet weet. Werk daarna toe naar de keuze die het verloop verandert. Beschrijf ten slotte de gevolgen, inclusief wat nog onopgelost blijft. Zo ontstaat een ontwikkeling die de lezer kan volgen.

De organisatie hoeft daarbij niet steeds de hoofdrol te spelen. Soms is een bewoner, medewerker of opdrachtgever het meest relevante perspectief. Jouw organisatie helpt dan door kennis, ondersteuning of een voorziening beschikbaar te maken. Welke rol passend is, hangt af van het werkelijke verhaal. Maak die rol niet groter om het merk nadrukkelijker in beeld te krijgen.

Een goede controlevraag is: zou iemand dit verhaal nog begrijpen als we onze merknaam even weghalen? Als er dan alleen algemene kwalificaties overblijven, ontbreekt waarschijnlijk een concrete situatie of keuze.

Laat waarden blijken uit gedrag

Woorden als toegankelijk, zorgvuldig en vindingrijk worden pas onderscheidend wanneer je ze zichtbaar maakt in handelen. ‘Wij zijn toegankelijk’ kun je bijvoorbeeld uitwerken tot een situatie waarin een organisatie haar aanvraagproces aanpast nadat inwoners aangeven dat ze het niet begrijpen.

Vertel dan ook wat er veranderde. Welke stap is verduidelijkt? Wie heeft het aangepaste proces geprobeerd? Welke vraag bleef terugkomen? Dat soort details maakt het verhaal inhoudelijk sterker dan een rij tevreden gezichten bij een algemene belofte.

Verzamel het bewijs al tijdens de voorbereiding. Denk aan een onderbouwd resultaat, een controleerbaar proces, een citaat met context of een concreet verschil tussen de oude en nieuwe situatie. Vraag toestemming voor de gebruikte ervaringen en laat betrokkenen controleren of hun bijdrage correct is weergegeven. Maak van een twijfelend antwoord geen stellige aanbeveling.

Vertaal hetzelfde verhaal naar verschillende middelen

Een verhaal kan meerdere uitwerkingen krijgen zonder overal letterlijk dezelfde tekst te gebruiken. Een campagnebeeld kan de vraag oproepen. Een video kan de situatie en verandering laten zien. Een artikel biedt ruimte voor achtergrond en uitzonderingen. Een infographic kan de verbanden overzichtelijk maken.

Bepaal per uitwerking wat iemand daar moet kunnen doen. Op een beurs kan een korte visuele introductie een gesprek openen. Op een projectpagina heeft een geïnteresseerde bezoeker behoefte aan details om het aanbod te beoordelen. Een praatplaat tijdens een bijeenkomst moet ruimte laten voor vragen en aanvullingen.

Maak daarom eerst de inhoudelijke basis: de centrale vraag, het perspectief, de belangrijkste keuze en het beschikbare bewijs. Daarna kun je per middel bepalen wat je uitlicht. Die werkwijze voorkomt dat een verhaal alleen werkt in één lange film en bij iedere andere toepassing opnieuw moet worden bedacht.

Storytelling voor maatschappelijke organisaties

Storytelling is ook bruikbaar wanneer verkoop niet het doel is. Een onderwijsinstelling kan laten zien hoe begeleiding in de praktijk werkt. Een gemeente kan uitleggen waarom een inrichting van de openbare ruimte verandert. Een woningcorporatie kan de afwegingen rond onderhoud inzichtelijk maken.

Juist bij zulke onderwerpen verdient de spanning aandacht. Een renovatie kan woningen verbeteren en tegelijk overlast veroorzaken. Een verhaal dat alleen het mooie eindbeeld toont, beantwoordt de vragen van bewoners onvoldoende. Laat zien welke keuzes al vaststaan, waar nog invloed mogelijk is en welke zorgen worden meegewogen.

Stel bijvoorbeeld dat een buurt vergroent en daarvoor parkeerplaatsen verdwijnen. Volg dan niet uitsluitend het perspectief van de organisatie. Maak ook zichtbaar welke dagelijkse routes en belangen veranderen. Een zorgvuldig verhaal helpt mensen de afweging te begrijpen, ook wanneer niet iedereen dezelfde voorkeur heeft.

Beoordeel wat mensen begrijpen

Bereik en kijkcijfers vertellen hoeveel aandacht een uiting krijgt. Voor de inhoud van je verhaal zijn aanvullende vragen nodig. Kunnen mensen de kern in hun eigen woorden navertellen? Begrijpen ze welke rol jouw organisatie speelt? Weten ze wat de volgende stap is?

Leg een eerste versie voor aan enkele mensen uit de beoogde doelgroep. Vraag wat zij eruit halen voordat je uitlegt wat je bedoelde. Noteer welke onderdelen ze verwarren of zelf moeten invullen. Zo vind je inhoudelijke problemen die een intern team gemakkelijk over het hoofd ziet.

Koppel de uiteindelijke beoordeling aan het doel. Bij een campagne kan dat een relevante aanvraag zijn. Bij interne communicatie kan het gaan om begrip van een nieuwe werkwijze. Een stijging na publicatie is op zichzelf nog geen bewijs dat het verhaal de oorzaak was; ook andere veranderingen kunnen meespelen.

Een bruikbare eerste stap

Schrijf voor je volgende communicatievraag eerst één alinea over de situatie van je publiek. Beschrijf wat iemand probeert, waar die vastloopt en welke ontwikkeling je wilt laten begrijpen. Voeg daarna toe wat jouw organisatie aantoonbaar kan bijdragen.

Daarmee heb je een basis om keuzes te maken in inhoud en vorm. Wil je die basis samen aanscherpen? Bij Storytelling Studios onderzoeken we wat er speelt en vertalen we dat naar een verhaal en middelen die de inhoud nodig heeft. Bespreek je communicatievraag met ons.