One Health: vroegtijdige signalering helder uitgelegd

De volgende pandemie begint waarschijnlijk niet in een ziekenhuis, maar op een boerderij, een markt of ergens in de voedselketen. Dat inzicht vormt de basis van One Health: de gedachte dat de gezondheid van mens, dier en omgeving onlosmakelijk met elkaar verbonden is. Voor het Leids Universitair Medisch Centrum mochten wij een onderzoek naar vroegtijdige signalering van infectieziekten vertalen naar een Engelstalige animatie en infographic. Wetenschap van wereldniveau, teruggebracht tot een verhaal dat iedereen kan volgen.

Uitdaging

Het grootste risico op nieuwe infectieziekten ontstaat waar mensen en dieren dicht op elkaar leven: op boerderijen, op markten met levende dieren en op bepaalde punten in de voedselketen. Wil je een uitbraak voor zijn, dan moet je juist op die plekken meten. Het LUMC test daarom metagenomische surveillance op drie plekken tegelijk: op boerderijen, bij geïmporteerde voedselproducten op luchthavens en in de humane zorg, via huisartsen en rioolwatermonsters.

Het verhaal is sterk en urgent, maar ook gelaagd. Het combineert een abstract concept (One Health), een technische methode (metagenomica) en een praktische opzet met drie meetpunten. Wie daar niet dagelijks mee bezig is, verliest al snel de draad. De opgave was om te laten zien dat het juist de samenhang tussen die sectoren is die bedreigingen vroegtijdig zichtbaar maakt, en dat zo te doen dat het blijft hangen.

Aanpak

1. Communicatiestrategie

We begonnen niet bij het beeld, maar bij de vraag welk middel dit verhaal het best draagt. Een onderzoek als dit wordt op heel verschillende momenten uitgelegd: in een presentatie, op een website, op een congres of in een gesprek met partners. Ons advies was daarom geen losse video, maar een combinatie van animatie en infographic, waarbij elk middel een eigen rol heeft.

2. Verhaallijn

Voor de animatie bouwden we een verhaallijn die stap voor stap opbouwt. Eerst het grote idee: mens, dier en omgeving zijn met elkaar verbonden. Daarna de plekken waar het risico het grootst is. En tot slot de oplossing: drie meetpunten die samen een vroegtijdig waarschuwingssysteem vormen. Zo begrijpt de kijker eerst wáárom deze aanpak nodig is, voordat het over het hóé gaat.

3. Custom animatie

Die verhaallijn werkten we uit in een custom animatie. Complexe begrippen als metagenomische surveillance vertaalden we naar herkenbare beelden van boerderijen, luchthavens, huisartsen en rioolwater, zodat het verband tussen de drie sectoren letterlijk zichtbaar wordt.

4. Infographic als samenvatting

De infographic vat de kern van de animatie samen in één beeld, in dezelfde beeldtaal. Daarmee blijft het verhaal ook overeind op plekken waar geen video kan worden afgespeeld, zoals in een rapport, op een poster of als naslag na een presentatie.

Resultaat

Het LUMC beschikt over twee sterke, op elkaar afgestemde middelen waarmee een complex onderwerp als One Health in korte tijd helder kan worden uitgelegd. Onderzoekers hoeven het verhaal niet telkens opnieuw op te bouwen: de animatie vertelt het, de infographic houdt het vast. Zo wordt een wetenschappelijk concept een verhaal dat vakgenoten, partners en een breder publiek kunnen volgen.